Microfinance Loan:मायक्रोफायनान्स कर्जे ही लहान, असुरक्षित कर्जे आहेत. ती ₹3 लाखांपर्यंत वार्षिक उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना दिली जातात. या कर्जांसाठी कोणत्याही जमीन, मालमत्ता किंवा तारणाची आवश्यकता नसते. ही कर्जे लहान व्यवसाय सुरू करण्यासाठी, आपत्कालीन खर्च भागविण्यासाठी किंवा मुलांच्या शाळेची फी भरण्यासाठी उपयुक्त आहेत. ज्यांना नियमित बँक कर्ज घेता येत नाही त्यांच्यासाठी ही विशेषतः डिझाइन केलेली आहेत.
मायक्रोफायनान्स कर्ज काय?
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियानुसार, मायक्रोफायनान्स कर्ज म्हणजे कमी उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना कोणत्याही तारणाशिवाय दिले जाणारे कर्ज. जर कर्जासाठी मालमत्ता किंवा तारणाचा वापर सुरक्षा म्हणून केला गेला तर ते Microfinance Loan मानले जात नाही. या कर्जांमध्ये शैक्षणिक कर्जे, आपत्कालीन कर्जे, कृषी कर्जे, उत्पन्न देणारी कर्जे, ग्राहक उत्पादन कर्जे आणि लहान व्यवसायांसाठी कर्जे समाविष्ट असू शकतात.
कर्जाची रक्कम, कालावधी आणि परतफेडीच्या अटी
कर्जाची श्रेणी ₹10,000 ते ₹1.25 लाखांपर्यंत असू शकते. हप्ते परतफेडीचा कालावधी 1 ते 3 वर्षे आहे. लवकर परतफेडीसाठी कोणताही दंड नाही. तुम्ही कोणत्याही अतिरिक्त शुल्काशिवाय कर्ज लवकर परतफेड देखील करू शकता. या कर्जावर तुम्ही आठवड्याचे, पाक्षिकाचे किंवा मासिक हप्ते भरण्यास सुरुवात करू शकता. मासिक हप्ते कुटुंबाच्या एकूण उत्पन्नाच्या 50 % पेक्षा जास्त नसावेत.
व्याजदर कसा ठरवला जातो?
मायक्रोफायनान्स कर्जावर निश्चित व्याज मर्यादा नाही, परंतु बँका किंवा संस्था जास्त व्याज आकारू शकत नाहीत. व्याजदर संस्थेच्या बोर्ड-मंजूर धोरणानुसार निश्चित केला जातो. यामध्ये निधीचा खर्च, जोखीम आणि नफा समाविष्ट आहे. म्हणून, अवास्तव उच्च व्याजदर आकारता येत नाहीत.
मायक्रोफायनान्स कर्ज कोण देऊ शकते?
फक्त आरबीआय-नियमित संस्थाच ही कर्जे देऊ शकतात. यामध्ये बँका आणि लघु वित्त बँका, प्रादेशिक ग्रामीण बँका, एनबीएफसी आणि एनबीएफसी-एमएफआय, सहकारी बँका, स्वयं-मदत गट आणि स्वयंसेवी संस्था, व्यावसायिक आणि पेमेंट बँका यांचा समावेश आहे.