PM Kisan Yojana Big Update : पीएम किसान योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांना ई-केवायसी पूर्ण करणे बंधनकारक आहेच. पण आता त्यांना हे ओळखपत्र आणि त्यांचा नोंदणी क्रमांक देणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. बोगस लाभार्थ्यांना चाप बसण्यासाठी आणि योजनेतील भ्रष्टाचार थांबवण्यासाठी हे महत्त्वाचं पाऊल उचलण्यात आलं आहे.
१. PM-KISAN योजनेचा ₹2000 चा हप्ता मिळवण्यासाठी आवश्यक बाबी
पीएम-किसान योजनेचा हप्ता मिळण्यासाठी काही गोष्टी पूर्ण असणे अत्यंत आवश्यक आहे. हप्ता न मिळण्याचे मुख्य कारण अपूर्ण प्रक्रिया असू शकते.
ई-केवायसी (e-KYC) ची अनिवार्यता
-
ओळखपत्र दाखवण्याऐवजी: ‘ओळखपत्र दाखवल्याशिवाय हप्ता नाही’ याचा अर्थ असा होतो की आता या योजनेसाठी ई-केवायसी (e-KYC) पूर्ण करणे बंधनकारक आहे. हे ई-केवायसी शेतकऱ्याच्या आधार कार्डाच्या आधारावर केले जाते.
-
ई-केवायसी कशासाठी? शेतकऱ्याची ओळख पटवण्यासाठी आणि योजनेचा लाभ योग्य व्यक्तीलाच मिळत आहे की नाही हे सुनिश्चित करण्यासाठी हे केले जाते.
-
e-KYC कसे करावे:
-
PM-KISAN च्या अधिकृत वेबसाइटवर (pmkisan.gov.in) जा.
-
‘फार्मर कॉर्नर’ (Farmer Corner) मध्ये ‘e-KYC’ पर्याय निवडा.
-
तुमचा आधार क्रमांक टाका आणि तुमच्या आधारशी लिंक असलेल्या मोबाईल क्रमांकावर आलेला ओटीपी (OTP) टाकून प्रक्रिया पूर्ण करा.
-
तुम्ही जवळच्या सीएससी (CSC) केंद्रावर किंवा बायोमेट्रिक पद्धतीने देखील ई-केवायसी करू शकता.
-
बँक खाते आणि आधार लिंक (Aadhaar Seeding)
-
DBT (Direct Benefit Transfer): पीएम-किसानचे पैसे थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) पद्धतीने जमा होतात.
-
आधार लिंक: तुमचा हप्ता जमा होण्यासाठी तुमचे बँक खाते आधार कार्डाशी लिंक (आधार सीडेड) असणे आणि ते NPCI-आधार मॅपर शी जोडलेले असणे आवश्यक आहे.
-
लँड सीडिंग: तुमच्या जमिनीच्या नोंदींची पडताळणी (Land Seeding) देखील पूर्ण असणे गरजेचे आहे. अपात्र शेतकऱ्यांना वगळण्यासाठी ही पडताळणी खूप महत्त्वाची आहे.
२. लाभार्थी यादी (Beneficiary List) कशी पहावी?
तुम्ही लाभार्थी आहात की नाही, तसेच तुमच्या हप्त्याची स्थिती (Installment Status) तपासण्यासाठी तुम्ही PM-KISAN च्या अधिकृत वेबसाइटचा वापर करू शकता.
लाभार्थी यादी पाहण्याची प्रक्रिया:
-
अधिकृत वेबसाइट: pmkisan.gov.in या वेबसाइटला भेट द्या.
-
फार्मर कॉर्नर: होमपेजवर ‘फार्मर कॉर्नर’ (Farmer Corner) या विभागात जा.
-
लाभार्थी यादी: ‘लाभार्थी यादी’ (Beneficiary List) या पर्यायावर क्लिक करा.
-
माहिती भरा:
-
राज्य (State): महाराष्ट्र निवडा.
-
जिल्हा (District): तुमचा जिल्हा निवडा.
-
उप-जिल्हा (Sub-District)/तालुका (Block): तुमचा तालुका निवडा.
-
गाव (Village): तुमच्या गावाचे नाव निवडा.
-
-
अहवाल मिळवा: ‘गेट रिपोर्ट’ (Get Report) किंवा ‘डेटा प्राप्त करा’ (Get Data) बटनावर क्लिक करा.
-
यादी तपासा: तुमच्या गावातील पात्र शेतकऱ्यांची यादी (Beneficiary List) स्क्रीनवर दिसेल. या यादीत तुमचे नाव शोधा.
तुमच्या हप्त्याची स्थिती (Beneficiary Status) तपासण्याची प्रक्रिया:
-
अधिकृत वेबसाइट: pmkisan.gov.in वर जा.
- लाभार्थी स्थिती: ‘फार्मर कॉर्नर’ मध्ये ‘लाभार्थी स्थिती’ (Know Your Status) या पर्यायावर क्लिक करा.
नोंदणी क्रमांक/आधार क्रमांक: तुमचा नोंदणी क्रमांक (Registration Number) किंवा आधार क्रमांक (Aadhaar Number) आणि कॅप्चा कोड भरा.
डेटा मिळवा: ‘डेटा प्राप्त करा’ (Get Data) या बटनावर क्लिक करा.
येथे तुम्हाला तुमच्या सर्व हप्त्यांची स्थिती (उदा. FTO Processed, Payment Status) दिसेल आणि e-KYC व आधार सीडिंगची स्थिती देखील तपासता येईल. जर Payment Status मध्ये काही अडचण (उदा. “FTO is generated and Payment confirmation is pending”) असेल तर प्रतीक्षा करावी.
३. महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना
महाराष्ट्र राज्यातील अनेक शेतकऱ्यांसाठी पीएम-किसान योजना एक मोठा आधार आहे. मात्र, काही कारणांमुळे अपात्र ठरलेल्या शेतकऱ्यांची नावे वगळण्यात आली आहेत.
अपात्रता: जे शेतकरी योजनेच्या निकषांमध्ये बसत नाहीत (उदा. आयकर भरणारे, सरकारी नोकरदार, डॉक्टर, अभियंता, ₹10,000 पेक्षा जास्त मासिक पेन्शन मिळवणारे), त्यांची नावे यादीतून वगळली जातात.
नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना: महाराष्ट्रात पीएम-किसान योजनेव्यतिरिक्त, राज्य सरकारने नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना सुरू केली आहे. या योजनेतही पात्र शेतकऱ्याला वर्षाला ₹6,000 (₹2000 चे तीन हप्ते) मिळतात. पीएम-किसान योजनेच्या लाभार्थ्यांना या दोन्ही योजनांचा एकत्रित लाभ मिळून वर्षाला ₹12,000 मिळतात.
४. मदत आणि तक्रार
जर तुम्हाला हप्ता मिळण्यास अडचण येत असेल, तुमचे नाव यादीत नसेल किंवा ई-केवायसीमध्ये समस्या येत असेल, तर तुम्ही खालील हेल्पलाईनवर संपर्क साधू शकता:
संपर्क तपशील क्रमांक
हेल्पलाईन क्रमांक (Toll Free) 1800-115-526 किंवा 011-24300606
ई-मेल आयडी pmkisan-ict@gov.in
महत्त्वाचे: ओळखपत्र किंवा कोणताही पासबुक किंवा जमिनीचा कागद कोणालाही थेट न देता, केवळ अधिकृत वेबसाइट, मोबाईल ॲप किंवा सीएससी केंद्रावरच आवश्यक कागदपत्रे आणि माहिती द्यावी. फसवणूक करणाऱ्यांपासून सावध रहा.