Electricity Bill Saving Tips:लाईट बिल हा प्रत्येक घरातील महिन्याच्या खर्चाचा एक महत्त्वाचा भाग असतो. महावितरण किंवा इतर वीज पुरवठादारांकडून येणाऱ्या बिलामध्ये किती युनिट्स वापरले, कोणते चार्जेस आकारले आणि अंतिम रक्कम कशी ठरते हे अनेकांना नीट समजत नाही. परंतु वीज बिलाची रचना, युनिट्सची गणना आणि त्यामध्ये असणारे विविध शुल्क समजून घेतले, तर बिल तपासणे आणि खर्च नियंत्रित करणे अधिक सोपे होते. योग्य नियोजनासह आपण घरातील वीज वापरावर नियंत्रण ठेवून दर महिन्याचे लाईट बिल सहज कमी करू शकतो.
युनिट म्हणजे काय आणि ते कसे मोजतात?
वीज बिल समजून घेण्यासाठी ‘युनिट’ ही संकल्पना स्पष्टपणे समजणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. वीजेचे १ युनिट म्हणजे १ किलोवॅट-तास (1 kWh) ऊर्जा. म्हणजेच १,००० वॅटची कोणतीही उपकरणे जर १ तास चालवली, तर त्यासाठी १ युनिट वीज वापरली जाते. उदाहरणार्थ, ५० वॅटचा बल्ब एका तासात ५० वॅट ऊर्जा वापरतो.
विजेच्या मोजणीनुसार, हा बल्ब २० तास चालवला तर एकूण १,००० वॅट-तास म्हणजेच १ युनिट वीज खर्च होईल. हाच साधा फॉर्म्युला वापरून तुम्ही तुमच्या घरातील इतर उपकरणांचा अंदाजे वीज वापर किती आहे हे सहज मोजू शकता. यामुळे महिन्याचे वीज बिल योग्य आहे की नाही हे तपासणे सोपे होते.
उपकरणांमध्ये सुधारणा आणि योग्य वापर
फक्त युनिट्स मोजून चालत नाही; वीज बचतीसाठी घरातील उपकरणांचा वापरही योग्य पद्धतीने करणे महत्त्वाचे आहे. सर्वप्रथम जास्त वीज खाणारी जुनी उपकरणे बदला. पूर्वीचे ५० ते १०० वॅटचे बल्ब मोठ्या प्रमाणात वीज खातात, तर त्याऐवजी ८ ते १५ वॅटचे एलईडी बल्ब किंवा ट्युबलाईट अत्यंत कमी वीज वापरतात. जुने फ्रिज, कूलर किंवा एसी जास्त लोड घेतात, त्यामुळे ५-स्टार रेटिंग असलेली उपकरणे वापरणे अधिक फायदेशीर ठरते. तसेच खोली सोडताना पंखा, बल्ब किंवा टीव्ही चालू ठेवू नये. छोटी छोटी सवयी बदलल्यास वीज बचत मोठ्या प्रमाणात होते आणि बिलात आपोआप घट होते.
वीज बचतीचे सोपे आणि प्रभावी उपाय
घरातील अनेक उपकरणे वापरत नसतानाही ‘स्टँडबाय मोड’मुळे थोडी वीज खात असतात. जसे की टीव्ही, मोबाईल चार्जर, वायफाय राऊटर, मायक्रोवेव्ह यांचे प्लग चालू सॉकेटमध्ये ठेवले, तर त्यातून काही प्रमाणात वीज खर्च होते. त्यामुळे वापरात नसताना त्यांचे प्लग काढणे चांगली सवय आहे. एसीचा वापर करत असाल, तर तापमान २४ ते २६ अंश सेल्सिअस दरम्यान ठेवणे अधिक फायदेशीर ठरते, कारण तापमान जितके कमी सेट कराल तितकी वीज जास्त खर्च होते. दिवसाच्या वेळी नैसर्गिक प्रकाशाचा वापर केल्यास दिवे लावण्याची गरज राहत नाही आणि बिलही कमी येते.
उपकरणांची वॅट क्षमता जाणून घ्या आणि वापर नियंत्रित करा
प्रत्येक उपकरणाची वॅट क्षमता किती आहे आणि ते रोज किती तास चालते याची नियमित नोंद ठेवल्यास घरातील एकूण वीज वापराचा अंदाज सहज काढता येतो. त्यातून कोणते उपकरण जास्त वीज खाते याची माहिती मिळते आणि त्याचा वापर कमी करणे शक्य होते. गरज नसताना उपकरणे चालू ठेवणे टाळावे. एलईडी दिवे, इन्व्हर्टर तंत्रज्ञान असलेले एसी, ऊर्जा कार्यक्षम फॅन्स, टाइमर वापरून चालणारी उपकरणे हे उपायही वीज बचतीसाठी प्रभावी आहेत. अशाप्रकारे नियोजन केल्यास घरगुती लाईट बिलात मोठी बचत होते आणि आर्थिक भारही कमी होतो.